چگونگی انتخاب رنگ در طراحی گرافیک به‌منظور خوانایی بیشتر متن

رنگ در طراحی گرافیک و طراحی بسته‌بندی‌ یکی از المان‌هایی است که کار و محصول شما را از رقبا متمایز می‌کند. یک طراحی گرافیک خوب و حرفه‌ای باید نام تجاری محصول را به‌گونه‌ای بسیار خوانا نمایش دهد. لذا انتخاب مناسب رنگ نوشته و پس‌زمینه در خودنمایی محصول تأثیر مستقیم داشته و باعث جذب یا دفع مشتری می‌شود. رنگ‌ها نه‌تنها ظاهر محصول را زیبا‌تر جلوه می‌دهند، بلکه بر عملکرد و رفتار ما نیز تأثیر می‌گذارند.

این مقاله پس از بررسی اقسام رنگ‌ها و تأثیر آن‌ها در طراحی گرافیک و ادراک افراد، اطلاعاتي درباره ميزان خودنمايي حروف رنگي در پس‌زمینه‌های رنگی ارائه می‌دهد. توسط این اطلاعات، از انتخاب حروف رنگي كه بر روي زمينه نامناسب، خوانايي خود را از دست می‌دهند، پرهيز کنید.

اقسام رنگ‌ها:

به‌طورکلی رنگ‌ها به سه دسته اصلي تقسيم می‌شوند:

  • رنگ‌های گرم

رنگ‌های گرم محرك سيستم عصبي بوده و احساسات را تشديد می‌کنند. اين دسته از رنگ‌ها به‌وضوح قابل رؤیت هستند و جلب‌توجه می‌کنند. رنگ‌های قرمز، نارنجي، زرد و ارغواني رنگ‌های گرم هستند. رنگ‌های گرم نيمه قرمز به‌عنوان رنگ‌های گرم شناخته می‌شوند كه شامل زرد، سبز، قرمز و بنفش می‌باشد.

نقاط قوت: اين رنگ‌ها القاء كننده گرمي و راحتي هستند…

نقاط ضعف: رنگ‌های گرم زيادي در تصوير باعث تضعيف برجستگي كه بايد در تصوير وجود داشته باشد می‌شود.

نكته: بنفش نقشي دوگانه دارد. در كنار رنگ‌های گرم خاصيت گرمي و در كنار رنگ‌های سرد و در كنار «زرد، قرمز، آبي» خصلت سرد دارد. به‌طورکلی می‌توان رنگ‌های اصلي را در گروه رنگ‌های مكمل طبقه‌بندی كرد. «نارنجي، سبز، بنفش»

  • رنگ‌های سرد

رنگ‌های سرد رنگ‌های آرامش‌بخش هستند و هارموني آن‌ها در محیط‌های مختلف بیش‌تر است. رنگ‌های آبي، نيلي، سبز ازجمله رنگ‌های سرد هستند. نيمه آبي چرخه رنگ به‌عنوان رنگ‌های سرد شناخته‌شده كه شامل آبي، سبز و آبي – بنفش می‌باشد.

نقاط قوت: اين رنگ‌ها آرام و راحت هستند. اين رنگ‌ها ممكن است به‌صورت غير صميمي و بی‌تکلف و ساده ديده شوند. براي انتخاب به‌عنوان پس‌زمینه نیز مناسب هستند.

نقاط ضعف: اين رنگ‌ها احساس منفعلانه داشته و ممكن است براي تصاوير گرافيكي قوي مناسب نباشند.

  • رنگ‌های خنثی

رنگ‌های خنثي رنگ‌هایی هستند كه در طيف رنگي وجود نداشته و از تركيب رنگ‌های ديگر به وجود می‌آیند. همچنین می‌توانند اثرات مثبت يا منفي داشته باشند. سياه، سفيد، خاكستري، بژ و قهوه‌ای رنگ‌های خنثي هستند.

cool colors.warm colors in design

رنگ‌های گرم و رنگ‌های سرد

رنگ‌ها به دودسته رنگ‌های گرم و سرد تقسيم می‌شوند. موضوع جدي در مورد رنگ، روانشناسي و تأثير آن بر روي محيط پيرامون است. انتخاب رنگ مناسب ازنظر روحیه‌ای كه آن رنگ ايجاد می‌کند، بسيار حائز اهميت است. رنگ‌های گرم و سرد داراي ویژگی‌هایی هستند كه با آشنايي و شناخت آن‌ها، دامنه كاربرد آن‌ها مشخص‌تر می‌گردد. قرمز، نارنجي، زرد و ترکیبات آن‌ها القاء کننده گرما و سبز، آبي، بنفش و ترکیبات آن‌ها رنگ‌های سرد هستند. درجه حرارت رنگ‌ها تا حدودي به وجود رنگ‌ها در دنياي واقعي بستگي دارد. برای مثال، قرمز و نارنجي رنگ‌های آتش و زرد رنگي است كه در نور خورشيد وجود دارد. آبي رنگي است كه در آسمان، آب و يخ موجود است.

رنگ‌های گرم، رنگ‌هایي هستند كه احساس گرما، خورشيد را در ذهن بيننده زنده می‌کنند. اين رنگ‌ها بیشتر در مکان‌هایی استفاده می‌شوند که فقدان نور خورشید وجود دارد. رنگ‌هایي كه مايه آبي در آن‌ها باشد در ذهن انسان زمستان، يخ، برف و آب را یادآور می‌سازد. در طراحی داخلي از اين رنگ‌ها به‌منظور بی‌اثر ساختن نور زياد و مستقيم خورشيد استفاده می‌شود. استفاده نادرست از این رنگ‌ها موجب كسالت و دلسردي در روحيه كاركنان می‌شود. افرادي كه رنگ سرد بر آن‌ها غالب است داراي نگرشي انزواطلبانه نسبت به دنياي بيرون هستند. سازگاري با شرايط و حالات جديد و ابراز احساسات آزادانه براي آن‌ها دشوار است. اين افراد ازنظر هيجاني سرد و خوددار هستند. شخصي كه رنگ گرم در او غالب است برونگرا و شخصي كه رنگ سرد بر او قالب است درون‌گرا محسوب می‌شوند.

در يك منظره تابستاني رنگ‌های قرمز، زرد و نارنجي به چشم می‌خورند. و در يك منظره زمستاني و برفي رنگ‌های سرد آبي و بنفش. رنگ‌های گرم مثل قرمز، به‌گونه‌ای خود را به بيننده نزديك می‌کنند، گويي به سمت ما درحرکت‌اند. درست برخلاف آن رنگ‌های سرد مثل رنگ آبي، فاصله و دوري را نشان می‌دهند. به رنگ‌های گرم، رنگ‌های پيشرو نيز ميگويند زيرا چشم را به‌طرف خود جلب كرده و نقشي برجسته در تصوير القاء می‌کنند. درحالی‌که رنگ‌های سرد رنگ‌های «دور شونده» هستند زیرا تضاد مسافت را القاء می‌کنند. درنتیجه، رنگ‌های گرم براي فضاهاي بسته و كوچك مناسب نيستند و فضاها را کوچک‌تر نشان می‌دهند. اما رنگ‌های سرد محيط را بزرگ‌تر نشان می‌دهد.

به كار بردن رنگ‌های گرم و سرد در كنار هم جاذبه زيادي ايجاد می‌کند. به‌طور مثال، گذاشتن يك گلدان نارنجي درزمینهٔ يك ديوار آبي روشن سبب تشديد و نمايان شدن هر دو رنگ می‌شود. گذاشتن يك عنصر تزئيني آبي در مقابل ديوار قرمز نيز باعث آرام شدن شدت رنگ مايه قرمز می‌شود. رنگ‌های گرم تأثیری چون جريان مواد مذاب از دهانه آتش‌فشان را دارد، مهاجم و توجه برانگيز. رنگ گرم خودنما است و احساسات را برمی‌انگیزد. وجود رنگ گرم در محل كار آهنگ حركت را سریع‌تر می‌کند. تركيب رنگ‌های گرم در كنار هم جسور، غني و زنده جلوه می‌کند.

types of colors in design

طيف سبز تا بنفش كه شامل آبي و سایه‌های خاكستري است، رنگ‌های سرد را شامل می‌شوند. اين رنگ‌ها همان تأثير سرمازایی را دارند كه نگاه كردن به تصوير آلاسكا، در بيننده به وجود می‌آورد. اثر اين رنگ‌ها نقطه مقابل اثر رنگ‌های گرم است. فعاليت متابوليسم بدن را كند می‌کند و در بیمارستان‌ها براي آرامش بيماران رواني به كار می‌رود. رنگ‌های سرد، بيزاري، بيهودگي و دل گيري را بيان می‌کند. اگرچه بازتاب رنگ‌های سرد هميشه منفي نيست. مجموعه‌ای از رنگ‌های سبز و آبی گاه احساس پاكيزه و جذاب فرورفتن در يك آبگير خنك كوهستاني را تداعي می‌کند.

بر طبق یک آزمایش علمي، دو گروه از افراد در يك رده سني، در دو اتاق مجزابا شرايطي يكسان و رنگ‌های متفاوت قرار گرفته اند. نتایج به دست آمده از این آزمایش برای اثبات تأثیر رنگها بسیار جالب است. به‌این‌ترتیب كه دانشمندان در يكي از اتاق‌ها تنها از رنگ‌های سرد و در ديگري از رنگ‌های گرم استفاده کرده‌اند. دماي هر اتاق در ابتدا يكسان بوده و به‌مرور کاهش‌یافته است. نتايج این‌گونه نشان داد، افرادي كه در اتاقي بارنگ‌های گرم حضور داشتند، در دماي 11 درجه سانتی‌گراد احساس سرما كردند. درحالی‌که افرادي كه در اتاقي با رنگ‌های سرد بودند، در دماي 15 درجه سانتی‌گراد از سرماي موجود شاكي شدند. اين مسئله دليل خوبي براي وجود انرژي در هر رنگ و تأثیرات آن در حس دماي محيط است.

با توجه به خاصيت سردي و گرمی رنگ، در هر آب‌وهوایی می‌توان كمبود حس دماي موجود را با رنگ جبران نمود. به‌عنوان مثال، براي انتخاب رنگ مکانی در منطقه‌ای با آب و هوايي سرد، استفاده از رنگ‌های گرم، آرامش وگرمای فضا را افزايش می‌دهد. حال‌آنکه در مناطقي با آب‌وهوای گرم، استفاده از رنگ‌های خنثي، ملايم و سرد بسيار مناسب است. طراحان حرفه‌ای از روانشناسی رنگ در محیط برای ایجاد فضای مناسب با کارکرد آن، بسیار استفاده می‌کنند. برای مثال در فروشگاهی كه مشتري باید پول بیشتری خرج كند، بايد رنگ و فضاي چشمگير باشد تا اجناس جلوه پيدا كنند. در يك سالن توليد كه كاركنان بايد از پويايي لازم برخوردار باشند، باید رنگ مناسب در فضا استفاده کرد. فضاي اتاق نشيمن كه قرار است محيطي صميمي براي صحبت‌های خانوادگي باشد نیز باید رنگی در خور داشته باشد.

types of colors in design

رنگ‌های خنثي

رنگ‌های خنثي در گستره‌ای از روشن تا تيره موجود هستند و رنگ‌هایی برگرفته از طبيعت محسوب می‌شوند. برف، ابر، گچ، سنگ، خاك، شن، گرانيت، مرمر، چوب، بلوط، حصير، ومواد مصنوعي مانند فلز، شيشه، سيمان رنگهای خنثی دارند. رنگ‌های خنثي، رنگ‌هایي هستند كه از ميزان زيادي رنگ سفيد برخوردار میباشند. ولي به هیچ‌یک از رنگ‌های اوليه (قرمز، آبي و زرد) و ثانویه (سبز، نارنجي و بنفش) متمايل نيستند. رنگ‌های کم‌مایه مانند صورتي كمرنگ يا آبي آسماني جزء رنگ‌های خنثي محسوب نمی‌شوند. ولی رنگ كرم يكي از رنگ‌های خنثي به‌حساب می‌آید. ترکیب‌بندی رنگ‌های خنثي از تركيب رنگ‌های بسيار محدود مانند سياه، سفيد و خاكستري و کرم تشکیل‌ میشود.

رنگ‌های خنثي در دنياي آراستگي محيط از اهميت بسياري برخوردار بوده و كاربردي هستند. خنثي بودن آن‌ها یعنی می‌توان از آنها به‌راحتی در كنار هر رنگ ديگري بدون از دست رفتن زيبايي سایر رنگ‌ها استفاده کرد. اين رنگ‌ها نيز آرامش‌بخش و ملايم هستند. با پوشش ديوار توسط یکی از آن‌ها می‌توان پس‌زمینه خوبي براي نصب دیوارکوب‌ها فراهم آورد. اگر فضا از لوازم تزئینی پرشده باشد و احساس آرامش را برهم ريزد، رنگ، يكي از راه‌های ايجاد تعادل در محيط با حفظ همان وسایل است. رنگ‌آمیزی سطوح اصلي و یا تعويض پوشش‌های ثانويه مانند پرده‌ها و…. به يكي از رنگ‌های خنثي راه حل خوبی است.

اگر میخواهید بخشی از فضا مانند ديوار یا پنجره به‌محض ورود افراد نظرشان را جلب نكند، آن‌ها را به رنگ خنثی درآورید. از اين خاصيت رنگ‌های خنثي براي رفع عيوب معماري و شکستگی‌ها و فرورفتگی‌ها می‌توان بهره زيادي كسب كرد. برای مثال، با رنگ‌آمیزی بخشي از فضا كه داراي مشكل ساختاري است می‌توانید با رنگ خنثي آن را در نظر اول بپوشانيد. به‌کارگیری رنگ‌های خنثي در محيط  که به منظور آراستگی با رنگ خنثی انجام شده می‌تواند داراي دو هدف باشد:

  •  جلب نظر بيننده به‌طرف اثر هنري تابلو و یا لوح كه در اينجا با نورپردازی، اين تأكيد بيشتر می‌شود.
  •  تغيير فضاي يكنواخت با عنصري با رنگ‌آمیزی گرم و انرژی دارتر. اگر نیاز به نمایش فرورفتگي كنار پنجره و پله باشد، تركيبي از رنگهای گرم در كنار رنگ‌های خنثی کارآمد است. به‌این‌ترتیب نظر هر بیننده در حال عبور از آن محيط به آنجا جلب میشود.
color effect on emotions

تأثیر رنگ‌ها بر روی ادراک و احساسات ما

رنگ، تأثیر به سزایی بر احساسات انسان می‌گذارد. به‌منظور بهره‌وری در صنایع و افزایش کارایی و راحتی کارکنان، انتخاب رنگ از اهمیت بالایی برخوردار است. به این منظور، از رنگ‌های جذاب، متناسب با فضاي موجود، روشنايي محيط و نوع کار استفاده می‌کنند. در جدول زير، چگونگی اثر رنگ‌ها بر ادراک ما از محیط را شرح داده‌ایم:

اثر رنگ بر اندازه اشيااشيا سبز و آبي بزرگ تراز اشيا زرد و قرمز به نظرمي رسد.

اثر رنگ بر فاصله اشياسطوح سبز و آبي دورتر به نظرمي رسند، سطوح زرد و قرمز به نظر نزدیک می‌آیند.

اثر رنگ بر قابليت انعطاف اشيارنگ‌های با طول‌موج كوتاه (بنفش، آبي، سبز) يك شي را هموار به نظر می‌رسانند. رنگ‌های با طول بلند (زرد، قرمز) احساس نرمي و انعطاف را ايجاد می‌کنند.

اثر رنگ بر دماي اشياقرمز، زرد جزو رنگ‌های گرم، سبز و آبي جز رنگ‌های سرد هستند.

اثر رنگ بر سختي اشياقرمز، زرد، سفيد جزو رنگ‌های سخت، آبي، سبز، سياه از رنگ‌های نرم هستند.

اثر رنگ بر وزن اشيا: اشيا با رنگ روشن به نظر سبک‌تر می‌آیند.

انتخاب رنگ در طراحی به منظور خوانایی بیشتر متن

با توجه به معرفی اقسام رنگ‌ها و تأثیر آن‌ها در مکان‌های مختلف، محققان با بررسی تمامی تبلیغات گرافیکی انجام شده در سرتاسر دنیا، به ترکیبات زیر جهت انتخاب رنگ هایی که خوانایی بیشتری را دارند دست پیدا کرده اند. شماره 1 بالاترین خوانایی را داشته و به ترتیب هر چه به شماره 30 نزدیکتر می شویم، میزان خوانایی به شدت کاهش پیدا میکند. این جدول رنگی به طراحان و صاحبان کسب و کار کمک میکند تا بهترین و مناسبت ترین ترکیب رنگی را برای برند خود انتخاب کنند تا بالاترین خوانایی را داشته و از طرفی از انتخاب اشتباه رنگ ها نیز خودداری نمایند.

1- پس زمینه رنگ زرد، متن رنگ مشکی : این ترکیب خواناترین ترکیب رنگی را در بین تمام ترکیب های رنگی دارد. (شاید به همین دلیل است که ایرانسل این ترکیب رنگی را برای برند سازی انتخاب کرده و شما با دیدن این ترکیب یاد ایرانسل می افتید)

2- پس زمینه رنگ مشکی، متن رنگ مشکی : این ترکیب نیز پس از شماره 1، خواناترین ترکیب رنگی در بین تمام ترکیب های رنگی است.

3- پس زمینه سفید، متن رنگ سبز : این ترکیب هم از ماندگارترین و خواناترین ترکیب های رنگی پس از دو شماره ذکر شده است.

سایر ترکیبات بر اساس اولویت در ادامه قابل رویت است. همانطور که قبلا متذکر شدیم، هر چه شماره ترکیب رنگ بیشتر شود، خوانایی متن کمتر میشود.

1- مشکی

1- زرد

3- سبز

4- قرمز

5- مشکی

6- سفید

7- آبی

8- آبی

9- سفید

10- سبز

11- مشکی

12- قرمز

13- نارنجی

14- زرد

15- سفید

16- مشکی

17- آبی

18- زرد

19- آبی

20- زرد

21- سفید

22- قرمز

23- سفید

24- سبز

25- نارنجی

26- نارنجی

27- زرد

28- قرمز

29- قرمز

30- سبز

بازدید: 118